زبان عربی

گویش‌های متفاوت زبان عربی در جهان عرب

با توجه به اینکه زبان عربی در ۲۴ کشور مختلف زبان رسمی است، تعداد زیادی گویش عربی یا انواع مختلفی از زبان عربی وجود دارد.

گویش‌های متفاوت عربی، فرم نوشتاری استانداردی ندارند؛ بنابراین به راحتی کلمات زبان‌های دیگر را جذب می‌کنند. این وام‌گیری لغات در زبان عربی، عامل ایجاد گویش‌های متفاوت در یک کشور عربی‌زبان است.

جالب است بدانید زبان عربی مصری وام‌واژه‌هایی از زبان‌های ترکی و حتی ایتالیایی دارد (هرچند بسیار کم)!

عربی آفریقای شمالی از زبان‌های اروپایی مانند فرانسوی و اسپانیایی و ایتالیایی نیز واژه جذب کرده است. به طوریکه افرادی که در کشورهای آفریقای شمالی تحصیل کرده‌اند، می‌توانند فرانسوی را روان صحبت کنند. همچنین به دلیل جغرافیای نزدیک، در لیبی و تونس برای زبان ایتالیایی چنین موقعیتی وجود دارد.

به‌طور کلی چند نوع زبان عربی وجود دارد؟

در حالیکه در اروپا ما «فرانسوی» و «اسپانیایی» را زبان می‌نامیم، در عربی تنوع زبانی به عنوان گویش شناخته می‌شود.

قبل از پرداختن به گویش‌های متفاوت زبان عربی در هر منطقه، جالب است زبان‌های متفاوت عربی را بشناسیم:

۱- عربی کلاسیک که زبان قرآن نیز نامیده می‌شود.

عربی کلاسیک همان زبانی است که هنگام خواندن قرآن، آن را به کار می‌برید. تمامی ارتباطات مذهبی با این زبان ایجاد می‌شوند.

زبان عربی مورد استفاده در قرآن استاندارد، معتبر و تقریباً بدون تغییر در سراسر جهان اسلام باقی مانده است. بیشتر اعراب این نسخه قرآنی را «عربی واقعی» می‌دانند. با این وجود زبان‌های گفتاری از تغییرات طی زمان زمان مصون نیستند. در نتیجه، زبانی که مردم عرب‌زبان در زندگی روزمره از آن استفاده می‌کردند در این ۱۴۰۰ سال (از زمان معرفی متن اسلامی) به طرق مختلف تغییر شکل یافت.

گسترش زبان عربی با گسترش اسلام همسو است. ظهور و گسترش اسلام صرفاً یک اتفاق مذهبی یا فرهنگی نبود، بلکه یک تغییر زبانی هم بود. در طول یک قرن، عربی زبان رسمی و بومی همه کشورهای اسلامی در خاورمیانه شد.

۲- عربی استاندارد مدرن یا MSA (Modern Standard Arabic) که شکل ساده عربی کلاسیک و مورد استفاده رسانه‌های رسمی و سیاست‌های بین‌المللی است.

در واقع تمامی رویدادهای سیاسی و تجاری، سخنرانی کنفرانس‌ها، اخبار و مقالات با این گویش در ارتباط هستند. بنابراین افرادی که قصد مهاجرت به کشورهای عربی را دارند، باید این زبان را به خوبی یاد بگیرند.

۳- عربی محاوره‌ای که برای مکالمه در هر زمان استفاده می‌شود.

هر فرد برای معاشرت روزمره خود از زبان محلی استفاده می‌کند؛ عربی محاوره‌ای یا عامیانه همان چیزی است که در ارتباط با دوستان و آشنایان، هنگام خرید و سایر کارهای روزمره به کار می‌رود.

آنچه در زبان عربی وجود دارد، پدیده‌ای زبانی است که به “diglossia” معروف است. این اصطلاح توسط چارلز فرگوسن، در مقاله‌ای که در سال ۱۹۵۹ به چاپ رساند، از فرانسه وارد شده است.

فرگوسن اظهار داشت دیگلوسیا زمانی رخ می‌دهد که دو زبان یا گونه‌های زبانی در یک جامعه، مانند نوع گویش عربی، در کنار هم وجود داشته باشند و هریک برای اهداف مختلفی مورد استفاده قرار گیرند.

چند لهجه عربی وجود دارد؟

اعراب، زبان عربی را یک مجموعه واحد می‌دانند، البته با تنوع‌های محلی در گویش‌های آن.

گویش‌های عربی دو گروه عمده عربی مغربی (غربی) و عربی مشرقی (شرقی) را تشکیل می‌دهند.

عربی مغربی در شمال آفریقا (غیر از مصر) تونس، مراکش، الجزایر و لیبی صحبت می‌شود.

در این مورد حتی در دو کشور مجاور، عبارات اساسی روزمره می‌توانند متفاوت باشند. به عنوان مثال، در عربی مراکش، برای پرسیدن «حال شما چطور است؟» می‌گویند: la bass ‘alayk?”“، در حالیکه تونسی‌ها می‌گویند: “shnHawaalik?”.

عربی مغربی را روزمره/محاوره‌ای نیز می‌نامند.

عربی مشرقی به زیر گروه‌های کوچک‌تر تقسیم می‌شود:

  • عربی مصری (مصر، سودان) که عربی مرکزی نیز نامیده می‌شود.

در اینجا برای پرسش «حال شما چطور است؟» می‌گویند: izzayak?”“.

  • عربی شام (سوریه، لبنان، اردن و فلسطین)

در عربی شامی، برای پرسیدن «حال شما چطور است؟» می‌گویند “keif Haalak?” یا فقط “keifak?”.

  • عربی شبه جزیره عربی خلیج فارس (عراق، کویت، عمان و عربستان سعودی) که عربی خلیجی نامیده می‌شود.

تمایز این گویش با عربی مرکزی تا حدودی قابل درک است. با این حال، اگر کسی از امارات متحده عربی با شخصی از لبنان صحبت کند، هر دو باید کمی در سخنرانی رسمی شوند.

در عربی خلیجی برای پرسیدن «حال شما چطور است؟» می‌گویند: schloonak?”“

  • عربی شبه جزیره (عربستان غربی از جمله مکه و مدینه به علاوه چند کشور دیگر منطقه) یا حجازی

مردم این منطقه به عربی حجازی که یک شکل کاملاً منحصر به فرد از زبان عربی است صحبت می‌کنند.

حجازی اشتراکات زیادی با گویش عربی مصر دارد، بنابراین مصری‌هایی که به عربستان می‌روند، مکالمه‌ای آسان خواهند داشت.

عرب‌زبان‌های شبه جزیره برای پرسش «حال شما چطور است؟» می‌گویند “kayf Haalak?”، همانطور که در عربی استاندارد مدرن گفته می‌شود.

گویش‌های دیگری مانند یمنی و بین‌النهرین وجود دارند که در تقسیم‌بندی‌های بالا قرار نمی‌گیرند و بسیار کوچک و منطقه‌ای هستند. عربی بین‌النهرین در عراق، ترکیه و حتی ایران نیز به کار برده می‌شود.

با توجه به مطالبی که گفته شد، بدیهی است برای ترجمه متون عربی به فارسی و مهم‌تر از آن، فارسی به عربی، مترجم نیازمند دانشی بسیار عمیق در زبان عربی است. ترجمه این زبان چه از زبان مبدأ و چه به زبان مقصد، وظیفه‌ای دشوار است و با هر سطحی از علم ترجمه نمی‌تواند به خوبی و باکیفیت انجام شود.

بنابراین باید به متخصصان در این زمینه سپرده شود. مترجمان ترجمیک همواره در مسیر ترجمه‌های حرفه‌ای کوشیده‌اند تا نتیجه‌ای باکیفیت و تضمین‌شده را به ارمغان آورند.

همچنین ترجمه انواع متون تخصصی عربی، ترجمه قرادادها و متون حقوقی به زبان عربی، ترجمه فیلم و زیرنویس عربی و اعزام مترجم همزمان عربی نیز بخشی از خدمات زبانی ترجمیک است.

برای مطالعه بیشتر در این زمینه می‌توانید به منابع زیر مراجعه کنید:

2 دیدگاه در «گویش‌های متفاوت زبان عربی در جهان عرب»

  1. سلام . زبان مادری من عربی می باشد و در فهم گویش مشرقی تسلط کامل دارم علاوه بر آن دارای سابقه ۷ ساله در ترجمه شفایی عربی به فارسی و برعکس دارم و همچنین داره سابقه ترجمه متون از عربی به فارسی را دارم
    روزومه و مشخصات خود را به سایت فرستادم ولی متاسفانه کسی با من تماس نگرفت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *