آموزش ویرایش

بهترین روش‌های آموزش ویراستاری و کسب درآمد

در واقع همه افراد به نوعی در حال ویرایش هستند. یک نویسنده نسخه خود را بازبینی می‌کند، یک سخنران در اواسط جمله مکث می‌کند تا کلمه بهتری پیدا کند، یک دانش‌آموز انشای خود را چند مرتبه ویرایش می‌کند. به این ترتیب همه افراد به نوعی با مقوله ویرایش ارتباط دارند.

ویراستار تخصصی این نوع وظایف را برای امرارمعاش انجام می‌دهد. ویرایش تخصصی در بخش‌های مختلف جامعه کاربرد دارد و هدف همیشگی آن بهبود کیفیت ارتباطات است.

در این مطلب از وبلاگ ترجمیک، به نحوه آموزش ویرایش تخصصی پرداخته‌ایم و بازار کار این رشته را بررسی کرده‌ایم.

برای مطالعه مطالب مرتبط به بخش ویراستاری ترجمیک مراجعه کنید.

اهمیت آموزش ویراستاری در چیست؟

ویراستاری یک شغل است و مانند هر شغل دیگری برای موفقیت به آموزش نیاز دارد. ویرایش عمومی، ویرایش تخصصی و یا هر شکل از ویراستاری، بدون یادگیری امکان‌پذیر نیست.

چه افرادی برای ویرایش ساخته‌شده‌اند؟

قبل از این‌که در مورد روش اصولی یادگیری ویراستاری صحبت کنیم، لازم است مطمئن شوید که به شغل ویراستاری علاقه‌مند هستید. موفقیت در شغلی که به آن علاقه چندانی ندارید، کار بسیار دشواری است.

برخی از افراد به دلیل علاقه زیاد به زبان‌شناسی و ادبیات، علاقه دارند که دوره­های آموزش و یادگیری ویراستیاری را طی کنند و به ویراستارانی حرفه‌ای تبدیل شوند.

این افراد از یافتن واژه مناسب برای انتقال یک نکته، معنا دادن به یک موضوع پیچیده و انتقال ساده مفاهیم لذت می­برند. آن‌ها علاقه زیادی به بررسی جزئیات محیط اطراف خود دارند و افراد دقیقی هستند.

افراد علاقه­مند به ویرایش حتی قبل از ورود حرفه­ای به این حوزه، متوجه استدلال‌های غیرمنطقی، آمارهای نادرست و جملات ضعیف در کتاب‌ها، مجلات و یا سایر نشریات می‌شوند و این موضوع برایشان اهمیت دارد.

 ویرایش تخصصی فراتر از عشق به زبان است. ویراستاران موفق، این علاقه و مهارت را به راهی برای کسب درآمد خود تبدیل می‌کنند و با روش‌های مختلف آموزش ویراستاری توانایی‌های خود را در ویرایش متون عمومی و یا ویرایش تخصصی افزایش می‌دهند.

ویراستاران کجا و چگونه کار می‌کنند؟

ویرایش تخصصی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در بسیاری از بخش‌های جامعه به کار گرفته می‌شود؛ اما مهم‌ترین این زمینه‌ها به این شرح است. درزمینه نشریه‌های عمومی و تخصصی، رسانه‌های دولتی و خصوصی، فروش و بازاریابی، حوزه قضاوت و حقوقی، آموزش و بسیاری از زمینه‌های دیگر فعالیت می­کند.

در واقع، به غیر از نشریات که عناوین شغلی اختصاصی برای شغل ویراستاری در نظر می‌گیرند، یک ویراستار در بخش‌های مختلفی از جامعه می‌تواند کسب درآمد داشته باشد.

فناوری ماهیت ویرایش را تغییر داده است. قبلاً ویرایش با قلم قرمز انجام می‌شد. امروزه این کار با رایانه انجام می‌شود. ویراستاران اسناد را به‌صورت الکترونیکی با سایر اعضای گروه به اشتراک می‌گذارند. آموزش ویراستاری باید مفاهیمی مانند کار با نرم‌افزارهای پیشرفته، نحوه استفاده از نرم‌افزارهای چندرسانه‌ای و فناوری‌های تعاملی را داشته باشد.

روش‌های اصولی آموزش ویراستاری

احتمالاً تاکنون، با شغل ویراستاری و فضای آن تا اندازه‌ای آشنا شده باشید. در صورتی که به شغل ویراستاری علاقه‌مند باشید، باید با روش اصولی یادگیری ویراستاری نیز آشنا شوید.

برای یادگیری اصولی ویراستاری باید موارد متعددی را مدنظر قرار دهید. در ادامه قصد داریم به برخی از مهم­ترین نگرش­ها و هم‌چنین روش­هایی که برای یادگیری ویراستاری حائز اهمیت هستند، بپردازیم.

مطالعه دائمی

یکی از مهم‌ترین روش‌های یادگیری اصولی ویراستاری این است که به‌صورت دائم مطالعه کنید. برای پیشرفت در مهارت خود، باید به قواعد نگارشی و دستوری، املا، صحت محتوا و جریان متن توجه داشته باشید. خواندن محتوای باکیفیت و خوب به شما کمک می‌کند تا این مهارت‌ها را تا حد زیادی تقویت کنید.

مطالعه کتاب های ویرایشی

هیچ محدودیت و سقفی هم در این مسئله وجود ندارد و شما می‌توانید بیشتر تمرکز خود را به مطالعه در حوزه موردعلاقه خود اختصاص دهید. به‌عنوان‌مثال اگر دوست دارید که ویراستار یک دفتر روزنامه معتبر بشوید، دائم روزنامه‌های مختلف را مطالعه کنید و آن‌ها با دید تخصصی بررسی کنید و بسنجید. در برخی موارد حتی شاید بتوانید از این متن‌ها ایرادهایی هم بگیرید!

تقویت پردازش ذهنی و تربیت چشم‌ها

برای یادگیری ویراستاری و تبدیل‌شدن به یک ویراستار موفق به سه ویژگی تمرکز، پشتکار و تیزبینی نیاز دارید. یک ویراستار باید پشتکار داشته باشد تا بتواند ساعت‌های طولانی را به یک متن خیره شود. توانایی تصمیم‌گیری سریع در مورد اهمیت و یا مکان یک جمله، نیازمند قضاوت تحلیلی صحیح و به‌جا است.

گاهی باید ایرادهایی را در متن ببینید که از بقیه دور است و برای این کار باید کاملاً روی کار خود و متن تمرکز داشته باشید و با مطالعه و تمرین فراوان، چشمان و مغز خود را به قالب درست واژه‌ها٬، جملات و علائم سجاوندی مطلب عادت داده باشید.

 اشتباه کنید! تا زمان کسب تجربه، اشتباهات دوست شما هستند نه دشمنتان. تغییرات لازم را انجام دهید. سپس دوباره ارزیابی کنید و به این فکر کنید که کجا اشتباه کرده‌اید. سعی کنید هرگز یک اشتباه را دو بار مرتکب نشوید.

گرفتن مدرک دانشگاهی

یکی از اصولی­ترین روش­های یادگیری ویراستاری، رفتن به دانشگاه است. در حال حاضر رشته­های مرتبط متعددی به منظور تربیت ویراستار در بین رشته­های دانشگاهی وجود دارد. به همین دلیل بسیاری از افراد به دانشگاه می‌روند و با اخذ مدرک تحصیلی در رشته­های مرتبطی مانند زبان‌شناسی، ترجمه و ادبیات (به زبان‌های مختلف) توانایی‌های بالقوه زیادی برای تبدیل‌شدن به یک ویراستار تخصصی به دست می­آورند.

بااین‌وجود ممکن است افرادی بدون داشتن مدارک دانشگاهی مرتبط و با استناد به آموزه‌های تجربی، در شغل ویراستاری مشغول به کار شوند.

کلاس دانشگاه

 داشتن مدرک دانشگاهی قطعاً مفید است؛ اما همیشه برای ویراستار شدن لازم نیست. برای تبدیل‌شدن به یک ویراستار حرفه­ای، نشان دادن توانایی ویرایش مهم‌تر از داشتن مدرک تحصیلی است. اگرچه گاهی ممکن است برای استخدام، داشتن مدرک دانشگاهی مرتبط ضروری باشد.

کارآموزی نزد اساتید خبره

کسب تجربه اولیه از طریق داوطلب شدن یا کارآموزی نزد اساتید خبره، می‌تواند یک روش اصولی یادگیری ویرایش و کسب درآمد باشد. اگر هنوز در دانشگاه هستید، به دنبال شرکت‌ها، مؤسسات و یا اساتیدی باشید که کار عملی را به شما آموزش دهند. اگر از دانشگاه فارغ‌التحصیل شده­اید، برای شروع می‌توانید خدمات خود را با قیمت‌های نازل یا کاملاً رایگان انجام دهید.

ویراستار خبره

بسیاری از اساتید این حوزه، اگر پشتکار و استعداد را در وجود شما مشاهده کنند، حتماً در راه آموزش کمکتان خواهند کرد. پس می‌توانید کاملاً صادقانه، درخواست خود را با استادتان مطرح کنید.

دوره‌های حضوری و غیرحضوری

امروزه برای آموزش ویرایش به‌صورت حضوری و یا غیرحضوری دوره‌های بسیاری برگزار می‌شود. شما می‌توانید با ثبت‌نام در این دوره‌های آموزش ویراستاری، توانایی‌های ویراستاری خود را بیش‌ازپیش بهبود ببخشید.

ترجمیک هم یکی از موسساتی از که با بهره‌گیری از اساتید مطرح این حوزه، چندین بار در سال، دورهای آموزش ویرایش و درست‌نویسی برگزار می‌کند. برای اطلاع از زمان برگزاری این دوره‌ها، صفحه دوره‌های آموزشی دبستان ترجمیک را بررسی کنید یا اینستاگرام ترجمیک را دنبال کنید.

ویدئوهای آموزشی اینترنتی

با یک جستجوی ساده در اینترنت، می‌توانید ویدئوهای آموزشی متعددی را در خصوص آموزش یادگیری ویراستاری بیابید. بسیاری از این ویدئوها حتی به‌صورت کاملاً رایگان موجود هستند. شما می‌توانید با استفاده از این ویدئوها توانمندی‌های ویرایشی خود را افزایش دهید و میزان کسب درآمد خود، به این شیوه را افزایش دهید.

آموزش از یوتوب

بازار کار ویراستاری چگونه است؟

با توجه به کاهش سرانه مطالعه کشور، صنعت نشر کتاب و مجله هم محدودتر شده است. بااین‌وجود، بسیاری از مراکز و نشریات به دنبال ویراستار تخصصی هستند؛ اما برای به دست آوردن موقعیت‌های شغلی مورد نظر، باید از لحاظ دانش فنی و مهارت‌های رایانه‌ای کاملاً ماهر باشید.

 ویراستارانی که مدرک روزنامه‌نگاری یا ارتباطات خود را با آموزش درزمینه نشر الکترونیکی، گرافیک، تولید چندرسانه‌ای و طراحی وب تکمیل می‌کنند، مزایای مشخصی خواهند دارند که موقعیت خود را در زمینه‌ای با چشم‌اندازهای کوچک تضمین می‌کند.

 ویراستاران مشتاق با نگاهی فراتر از مجلات و روزنامه‌ها و در نظر گرفتن فرصت‌های شغلی یا مستقل ارائه‌شده توسط شرکت‌های انتشاراتی، شرکت‌های بازاریابی و تبلیغاتی، گروه‌های سیاسی، سازمان‌های دولتی و سازمان‌های غیرانتفاعی، اشتغال‌زایی خود را افزایش خواهند داد. این بخش‌ها غالباً به ویراستار حرفه‌ای نیاز دارند تا انواع اسناد را برای چاپ بررسی، تصحیح و نهایی کنند.

مطالعه کتاب‌های مرجع و شاخص در زمینه فن ویرایش

یکی از راه‌های بسیار مفید در یادگیری هر مهارتی، مطالعه کتاب‌های تألیفی شاخص در آن حوزه است. در ادامه، فهرستی از کتاب‌های مفید و شناخته‌شده در حوزه آموزش ویرایش ارائه کرده‌ایم (این فهرست از مطلبی در ویرگول برداشته شده است.

غلط ننویسیم

فهرست کتاب‌های آموزش ویراستاری:

ابوالحسن نجفی، غلط ننویسیم: فرهنگ دشواری‌های زبان فارسی، تهران: نشر دانشگاهی

حسن ذوالفقاری، آموزش ویراستاری و درست‌نویسی، تهران: نشر علم

رضا بابایی، بهتر بنویسیم، قم: ادیان (با متن روان و جذاب)

فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دستور خط فارسی، تهران: فرهنگستان

علی‌اشرف صادقی، فرهنگ املایی خط فارسی، تهران: فرهنگستان (واژه‌نامه‌ای که شکل درست کلمات فارسی را مطابق دستور فرهنگستان گردآوری کرده است) (نسخهٔ وبی)

  • یوسف عالی عباس‌آبادی، فرهنگ درست‌نویسی سخن، تهران: سخن
  • احمد سمیعی، نگارش و ویرایش، تهران: سمت (بخش ویرایش زبانی)
  • غلامرضا ارژنگ، ویرایش زبانی برای زبان نوشتاری فارسی امروز، تهران: قطره (بیان ساده و با مثال فراوان)
  • بهروز صفر زاده، دست نامه ویرایش، تهران: سده (مختصر و به ترتیب الفبا)
  • نصرالله پورجوادی، دربارهٔ ویرایش، چاپ ۲ به بعد، تهران: نشر دانشگاهی
  • نصرالله پورجوادی، درباره‌ٔ زبان فارسی، تهران: نشر دانشگاهی
  • ناصر نیکوبخت، مبانی درست‌نویسی زبان فارسی معیار، تهران: چشمه
  • محمد اسفندیاری، کتاب‌پژوهی، قم: صحیفهٔ خرد
  • بها‌ءالدین خرمشاهی، کژتابی‌های ذهن و زبان، تهران: ناهید
  • عبدالحسین آذرنگ، بازاندیشی در مباحثی از نشر و ویرایش، تهران: ققنوس
  • علی صلح‌جو، نکته‌های ویرایش، تهران: مرکز
  • محسن باغبان، مصائب آقای ویراستار، تهران: قطره

مؤسسات ویرایش تخصصی

یکی دیگر از بازار کارهای موجود در حرفه ویرایش، همکاری با مؤسسات تخصصی ویرایش است. نحوه کار در این مؤسسات به این صورت است که شما سفارش را از شرکت تحویل می‌گیرید، ویرایش می‌کنید و سپس فایل ویرایش شده را به شرکت برمی‌گردانید و در ازای آن هزینه دریافت می‌کنید.

ویرایش متن

یکی از مزیت‌های این شرکت‌ها این است که سطح‌بندی‌های کیفی مختلفی دارند و اگر تازه‌کار باشید هم می‌توانید با آزمون دادن، از مبتدی‌ترین سطح شروع کنید تا هم درآمد حداقلی را در اختیار داشته باشید و هم به‌صورت عملی و تجربی کار مهارت خود را ارتقا دهید.

ترجمیک بزرگ‌ترین موسسه ویرایش تخصصی کشور، همواره از مهارت شما در ویرایش استقبال می‌کند و با مراجعه به لینک زیر می‌توانید در آزمون ویراستاری موسسه شرکت کنید و پس‌ازآن شروع به کارکنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *