مقاله علمی پژوهشی چیست و چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟

یکی از معضلات دانشجویان تحصیلات تکمیلی این است که در دوران تحصیل خود، اطلاعات جامعی در رابطه با انواع مقاله، نحوه نگارش یا ترجمه مقاله دریافت نمی‌کنند و عمدتاً تلاش می‌کنند تا با اطلاعات جسته‌وگریخته و گاهاً ناقصی که از اساتید یا سایر دانشجویان کسب می‌کنند، نسبت به آماده‌سازی مقالات خود اقدام کنند.

اما از آنجایی‌که دانش لازم را در رابطه با این مقوله ندارند، با مشکلات زیادی روبرو می‌گردند. به همین دلیل قصد داریم تا به یکی از رایج‌ترین انواع مقالات آکادمیک یعنی مقاله علمی‌ پژوهشی و ویژگی‌های آن بپردازیم و  هم‌زمان گذری بر اصول نگارشی و نحوه ترجمه مقاله علمی پژوهشی خواهیم داشت.

مقاله علمی پژوهشی چیست؟

همان‌طور که در پست‌های دیگر به‌طور مفصل به آن پرداخته‌ایم، مقالات داخلی و خارجی انواع متفاوتی دارند. مقالات علمی پژوهشی یکی از مهم‌ترین انواع مقالات داخلی به‌شمار می‌آیند که از نظر ساختار و محتوا از جمله مقالات پژوهشی اصیل (Original article) محسوب می‌شوند.

مقاله علمی پژوهشی به آن دسته از مقاله‌هایی گفته می‌شود که در آن، محقق به‌منظور پاسخگویی به یک سؤال علمی در حوزه مربوطه، نسبت به انجام پژوهش‌های تجربی هدفمند اقدام می‌کند و هر مرحله از تحقیقات خود را به‌صورت کامل و با جزئیات دقیق گزارش می‌دهد.

این گزارش را که در قالب یک ساختار سازمان‌یافته شامل چکیده، فرضیات، مطالعات پیشین، روش تحقیق، نتایج و تفسیر نتایج ارائه می‌شود، مقاله علمی پژوهشی می‌نامند.

ساختار مقاله علمی پژوهشی

ساختار مقالات علمی پژوهشی ممکن است بسته به حوزه تحقیقات یا دستورالعمل مجلات مختلف، دارای اندک تفاوتی باشد، ولی به‌طور کلی یک مقاله علمی پژوهشی از فرمت IMRaD پیروی می‌کند که به‌ترتیب از بخش‌های چکیده، کلمات کلیدی، مقدمه، روش‌شناسی، نتایج، بحث، نتیجه‌گیری، سپاسگزاری، منابع و پیوست تشکیل شده است.

در جدول زیر به‌طور خلاصه، بخش‌های مختلف یک مقاله علمی پژوهشی معرفی شده‌اند.

بخش‌های مختلف یک مقاله علمی پژوهشی برای نوشتن هر بخش چه باید کرد؟
خلاصه باید حدود ۱۵۰ تا ۳۰۰ کلمه (بسته به دستورالعمل مجله) در رابطه با هدف مطالعه، سؤالات یا پیشنهادات تحقیقاتی در حوزه مربوطه، یافته‌های اصلی و نتیجه‌گیری کلی بنویسید.
کلمات کلیدی کلماتی را که منعکس‌کننده موضوع مقاله شما بوده و تمایل دارید با جستجوی این کلمات، مقاله شما در نتایج نمایش داده شوند، درج کنید.
مقدمه با تجزیه‌وتحلیل مقالات و سایر منابع علمی موجود، اطلاعات لازم را در رابطه با مسئله اصلی مقاله ارائه کنید. اشاره‌ای به روش‌های مورداستفاده داشته باشید و یافته‌های مهم و نتایج کلی را به‌صورت مختصر بیان کنید.
روش‌شناسی یا مواد و روش‌ها نحوه طراحی پژوهش انجام‌شده را همراه با تکنیک‌های استفاده‌شده برای جمع‌آوری اطلاعات و داده‌های تجربی با جزئیات آن‌ها بیان کنید. محاسبات ریاضی و طرح‌های آماری نیز باید در این قسمت ذکر شوند.
نتایج یافته‌های حاصل از تحقیق را در این قسمت بیان کرده و در صورت لزوم با رسم جدول یا شکل نشان دهید.
بحث یافته‌ها و گزارش‌های مطالعات پیشین را با نتایج مطالعه خود مقایسه کنید و دلیل همسو بودن یا نا‌همسو بودن آن‌ها را ذکر کنید. همچنین با توجه به نتایج حاصل‌شده، ایده‌های جدید و یا راه‌حل‌های بالقوه برای حل مسئله موجود را ارائه کنید. همچنین با در نظر گرفتن کاستی‌ها و نقاط ضعف تحقیق انجام‌شده و نتایج آن، توصیه‌ها یا پیشنهاداتی را برای پژوهش‌های آینده مطرح نمایید.
نتیجه‌گیری کلی نتایج نهایی تحقیق انجام‌شده را به‌همراه خلاصه‌ای از کل پروژه بیان کنید.
سپاسگزاری (اختیاری) اگر کسی شما را در انجام پروژه تا حد قابل‌توجهی یاری نموده یا بودجه آن را تأمین کرده است، در این قسمت از او تشکر کنید.
منابع مشخصات تمام منابعی را که برای نگارش مقاله خود از آن‌ها استفاده کرده‌اید و در داخل متن به آن‌ها اشاره کرده‌اید، به‌صورت کامل درج کنید.
پیوست (اختیاری) هر نوع اطلاعات اضافه را که به فهم مقاله کمک می‌کند، در این قسمت بیان کنید.

ویژگی‌های یک مقاله علمی پژوهشی خوب

معیار‌های ذیل از مهم‌ترین مواردی هستند که در یک مقاله علمی پژوهشی باید رعایت شوند:

۱٫ موضوع جدید

موضوع یک مقاله، مهم‌ترین ملاک مجلات برای پذیرش آن است. موضوعات قدیمی و تکراری هیچ جذابیتی برای سردبیران مجلات ندارند، بنابراین موضوع مقاله علمی پژوهشی باید جدید باشد و به افزایش دانش در حوزه علمی مربوطه کمک کند. خلاقیت و نوآوری در نحوه اجرای تحقیق نیز می‌تواند جذابیت مقاله را برای سردبیران و خوانندگان دو چندان کند.

۲٫ عنوان جذاب

عنوان مقاله، نخستین قسمت مقاله است که توسط خوانندگان دیده می‌شود و تأثیر بالایی در جذب آن‌ها دارد. عنوان مقاله باید به‌صورتی نوشته شود که در عین اختصار، موضوع و هدف مقاله را به‌صورت مشخص نشان دهد و کاملاً روشن و گویا باشد. لازم به‌ذ‌کر است که تا حد امکان باید از کلمات کلیدی در عنوان مقاله نیز استفاده شود.

۳٫ چکیده جامع و گیرا

پس از عنوان مقاله، چکیده بیشترین سهم را در جذب خواننده دارد و خواننده بر اساس چکیده تصمیم می‌گیرد که آیا ادامه مقاله را مطالعه کند یا خیر. چکیده نباید بیش از حد کوتاه یا بلند باشد و تمام موارد مهم مقاله را پوشش دهد. چکیده باید در عین انسجام، با ساختار مقاله نیز هماهنگ باشد، یعنی مطالب به‌ترتیبی که در طول مقاله عنوان شده‌اند، در آن بیان شوند.

۴٫ کلمات کلیدی مناسب

کلمات کلیدی در حکم بازاریاب مقاله‌ها هستند و بر نرخ استناد تأثیر زیادی دارند. نویسنده باید کلماتی را که محققان برای جستجوی موضوع مربوطه استفاده می‌کنند، حدس بزند و مهم‌ترین آن‌ها را به‌عنوان کلمات کلیدی درج کند.

۵٫ مقدمه هدفمند

نقش مقدمه مقاله، آماده کردن ذهن خواننده برای ورود به مبحث اصلی و درک هدف و اهمیت پژوهش انجام شده است. مقدمه باید فاقد کلمات و عبارات کلیشه‌ای باشد و خواننده را برای مطالعه کل مقاله ترغیب نماید. همچنین باید میان حجم آن با حجم کل مقاله تناسب وجود داشته باشد.

۶٫ روش‌شناسی دقیق

مهم‌ترین مسئله در زمینه نگارش روش‌شناسی، بیان دقیق جزئیات مواد مصرفی و روش‌های اتخاذ شده است، به‌نحوی‌که افراد دیگر بتوانند عیناً تحقیق انجام‌شده را اجرا کنند. همچنین لازم است که محقق دلیل تمام اقدامات انجام‌شده را ذکر کند.

لازم به ذکر است که نوآوری و خلاقیت در اجرای آزمایشات می‌تواند مقاله مربوطه را به مرجع انجام آن روش تبدیل کند و استنادات فراوانی دریافت کند.

۷٫ نتایج عاری از خطا

حیاتی‌ترین مورد در رابطه با نتایج، درج صحیح داده‌ها و تجزیه‌وتحلیل آماری صحیح آن‌ها است. دومین مورد مهم، نمایش آن‌ها به شیوه‌ای جذاب، گویا و روشن است. هر چه بیشتر از عناصر بصری برای نمایش اطلاعات استفاده شود، فهم آن‌ها ساده‌تر و کشش بیشتری در خواننده ایجاد می‌کند.

همخوانی متن با جداول و اشکال نیز از اهمیت زیادی برخوردار است، چرا‌که هرگونه تضادی، خواننده را گیج کرده و اعتبار مقاله را به‌شدت کاهش می‌دهد.

۸٫ بحث و نتیجه‌گیری عمیق

بحث و نتیجه‌گیری مقالات علمی پژوهشی بسته به دستورالعمل مجلات یا نظر نویسنده جدا یا با یکدیگر درج می‌شوند. در قسمت بحث باید به‌صورت عمیق به دلایل توافق یا تناقض نتایج حاصل با منابع دیگر پرداخته شود و تنها به بیان همسو بودن یا نا‌همسو بودن آن‌ها اکتفا نشود.

۹٫ منابع یکپارچه

منابع پایانی باید با منابع درون‌متنی انطباق داشته باشند و یکنواختی و یکپارچگی حتی در کوچک‌ترین موارد در نگارش آن‌ها رعایت شود. باید خاطر‌نشان کنیم که نحوه درج منابع و ترتیب آن‌ها به دستور‌العمل مجله هدف بستگی دارد.

ترجمه و ویراستاری تخصصی در ترجمیک

ترجمیک با همراهی چند هزار مترجم و ویراستار متخصص در رشته‌های گوناگون علمی، بزرگترین پلتفرم خدمات زبانی در ایران است. شما می‌توانید به سادگی و کمتر از یک دقیقه سفارش ترجمه و ویراستاری خود را ثبت نمایید و از بالاترین کیفیت خدمات زبانی بهره ببرید.


نکات مهم در رابطه با نحوه ترجمه مقاله علمی پژوهشی

نکات ریزی در زمینه ترجمه مقالات علمی پژوهشی وجود دارند که غالباً رعایت نمی‌شوند و همین اشکالات کوچک باعث می‌شوند که کیفیت مقاله کاهش پیدا کند. مواردی که در ادامه بیان می‌شوند، به‌وفور در مقالات علمی پژوهشی کم اعتبار مشاهده می‌شوند، اما این موضوع دلیل بر درستی آن‌ها نیست و با رعایت این موارد می‌توان سطح نگارشی مقاله را تا حد زیادی بهبود بخشید. این نکات عبارتند از:

  • سبک و لحن مقاله علمی پژوهشی باید آکادمیک باشد. به‌عبارت دیگر لحن مقاله باید تحلیلی (نه امپرسیونیستی)، هدفمندانه (نه ذهنی)، عقلانی (نه عاطفی)، منطقی (نه جدال‌بر‌انگیز)، رسمی (نه محاوره‌ای) و غیر‌شخصی (نه شخصی) باشد.
  • از کاربرد کلمات یا عبارات مخفف و اختصاری اجتناب کنید. تنها در مواردی که از یک عبارت طولانی به‌دفعات استفاده می‌شود، می‌توانید با درج عبارت کامل و مشخص کردن مخفف آن در اولین استفاده، این کار را انجام دهید.
  • از به‌کار بردن عبارات etc و and so forth تا حد امکان اجتناب کنید.
  • از خطاب کردن خواننده با کلمه you پرهیز کنید و به‌جای آن از کلماتی مانند the reader یا one استفاده نمایید.
  • از مطرح کردن سؤالات مستقیم در مقاله علمی پژوهشی اجتناب کنید. پرسیدن سؤالات مستقیم تنها در مقالات روزنامه‌ای مرسوم هستند.
  • قیدها را داخل افعال قرار دهید. برای مثال، به‌جای جمله Then, the solution can be discarded. از جمله The solution can then be discarded. استفاده نمایید.
  •  بیش از اندازه از افعال عبارتی (افعال چند کلمه‌ای) استفاده نکنید و تا حد امکان از افعال تک کلمه‌ای استفاده نمایید. برای مثال، به‌جای find out از discover و به‌جای point out از note استفاده کنید.
  • از به‌کار بردن عبارات محاوره‌ای، اصطلاحات عامیانه و کلیشه‌هایی مانند go the extra mile وpush the boat out خودداری کنید.
  • به‌طور کلی از اول‌شخص مفرد یعنی I در مقالات علمی پژوهشی استفاده نکنید.

نکاتی که در اینجا بیان شدند، در عین سادگی بسیار مهم هستند و باید حین ترجمه مقاله یا ویرایش فنی آن در نظر گرفته شوند.

چرا باید مقاله علمی پژوهشی را ترجمه کنیم؟

ترجمه مقاله علمی پژوهشی از اهمیت بالایی برخوردار است و توصیه اکید بر این است که اگر مقاله شما از موضوع و کیفیت مناسبی برخوردار است، حاصل زحمات خود را در مجلات فارسی منتشر نکنید.

چرا ‌که با چاپ آن در مجلات فارسی، نه‌تنها مقاله شما در سطح بین‌المللی ارزشی نخواهد داشت، بلکه امتیاز آن از همتایان انگلیسی خود نیز به‌مراتب پایین‌تر خواهد بود. زمانی‌که ارزش کار پژوهشی شما با یک ترجمه ساده چندین برابر خواهد شد، چرا این کار را انجام ندهید؟

اگر شما در زمینه ترجمه مقاله خود با مشکل روبرو هستید، به‌راحتی می‌توانید ترجمه یا ویرایش آن را به یک سایت ترجمه مقاله و ویرایش حرفه‌ای مانند ترجمیک بسپارید.

چرا ترجمیک؟

ترجمیک یک سایت ارائه‌کننده خدمات زبانی است که در کنارنرخ ترجمه مقاله و نرخ ویرایش ترجمه مقاله بسیار مناسب، بالا‌ترین کیفیت را به شما ارائه می‌کند.

ترجمیک با بهره‌گیری از بیش از ۷۰۰۰ مترجم و ویراستار حرفه‌ای در رشته‌های تخصصی مختلف و تیم پایش قوی که بر کیفیت کلیه کار‌های انجام‌شده نظارت دارد، خدمات زبانی مختلف همچون ترجمه و ویرایش فنی مقالات و متون تخصصی را به‌صورت آنلاین به شما عزیزان ارائه می‌کند.

برای سفارش ترجمه یا ویرایش مقاله یا اطلاع از قیمت ترجمه مقاله ISI و هزینه ویرایش آن به وب‌سایت ترجمیک مراجعه کرده یا ضمن تماس با شماره تلفن‌های صفحه تماس با ما سؤالات خود را با کارشناسان ما در میان بگذارید.

3 دیدگاه در «مقاله علمی پژوهشی چیست و چه ویژگی‌هایی باید داشته باشد؟»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *